Dobili ste stan ili nasledstvo? Advokat Miloš Bojović objašnjava kada državi dugujete porez, a kada ste slobodni

Gubitak bliske osobe ili dragocen poklon od porodice sa sobom nose velike emocije, ali i pravne obaveze o kojima retko razmišljamo na vreme. Kako bismo vam pomogli da se lakše snađete u lavirintu zakonskih propisa, u ovom tekstu detaljno istražujemo sve aspekte poreza na nasleđe i poklon. Saznaćete ko su tačno poreski obveznici, šta sve čini predmet oporezivanja, u kojim rokovima i po kojim stopama se porez plaća, ali i kada imate pravo na umanjenje ili potpuno oslobađanje od ove obaveze. O ovoj složenoj temi, procedurama i najčešćim dilemama u praksi, razgovarali smo sa subotičkim advokatom Milošem Bojovićem, koji nam je pomogao da zakonske paragrafe pretočimo u jednostavne i korisne savete za svakodnevni život.

U tekstu koji sledi pokušaćemo da čitaocima pojasnimo sve aspeka poreza na nasleđe i poklon, posebno ko su poreski obveznici, šta čini predmet ovog poreza, u kom roku se plaća i na po kojoj stopi ali isto tako i u kojim slučajevima se porez ne plaća ili se plaća umanjeno.

Predmet oporezivanja čini nasleđeno ili na poklon primljeno: pravo svojine i drugo pravo na nepokretnosti, pravo trajnog korišćenja parking mesta, gotov novac, štedni ulog, depozit u banci, novčano potraživanje, digitalna imovina,pravo intelektualne svojine, pravo svojine na upotrebljavanom motornom vozilu, upotrebljavanom plovilu, odnosno upotrebljavanom vazduhoplovu i drugim pokretnim stvarima.

Poklonom se, sa druge strane, ne smatra: prenos bez naknade prava na nepokretnostima, pokretnim stvarima i pravima napred pobrojanim ukoliko ista podležu plaćanju poreza na dodatu vrednost, prihod fizičkog lica po osnovima koji su izuzeti iz dohotka za oporezivanje, prihod pravnog lica koji se uključuje u obračun osnovice za oporezivanje porezom na dobit pravnih lica.

Obveznik poreza na nasleđe i poklon je rezident Republike Srbije koji nasledi ili na poklon primi pravo svojine i drugo pravo na nepokretnosti koja se nalazi na teritoriji Republike Srbije ili koji nasledi ili na poklon primi pokretne stvari ilidruga prava tj. predmet oporezivanja, bilo da se ista nalazena teritoriji Republike Srbije, ili u inostranstvu. Takođe, obveznik poreza na nasleđe i poklon je i nerezident Republike Srbije koji nasledi ili na poklon primi pravo svojine i drugopravo na nepokretnosti koja se nalazi na teritoriji Republike Srbije ili koji nasledi ili na poklon primi pokretne stvari ili druga prava, ukoliko se predmet oporezivanja nalazi na teritoriji Republike Srbije.

Poreska obaveza nastaje u dva slučaja: nasleđa i to danom pravosnažnosti rešenja o nasleđivanj ili u slučaju poklona danom zaključenja ugovora o poklonu.

Obveznik poreza na nasleđe i poklon ne podnosi Poresku prijavu za utvrđivanje poreza na nasleđe i poklon, na Obrascu PPI-3, u situaciji kada obaveza po osnovu poreza na nasleđe i poklon nastaje na osnovu isprave koju je sastavio, overio ili potvrdio javni beležnik, odnosno po osnovu pravosnažne odluke koju je javni beležnik doneo u vršenju zakonom poverenih javnih ovlašćenja. Ukoliko je sačinjen ugovor o poklonu čiji predmet nije nepokretnost već drugo pravo ili pokretna stvar, tada postojiobaveza poreskog obveznika da podnese navedenu poresku prijavu. Javni beležnik je dužan da ispravu - u roku od 24 sata od trenutka izvršenja radnje, odnosno pravosnažnu odluku koju je doneo u okviru zakonom poverenih javnih ovlašćenja - u roku od 24 sata od dana pravosnažnosti, elektronskim putem, po službenoj dužnosti dostavi organu nadležnom za poslove katastra. Isto tako, organ nadležan za poslove katastra je dužan da kompletnu dokumentaciju, odmah po prijemu iste, po službenoj dužnosti elektronskim putem, dostavi poreskom organu.

Obveznik poreza na nasleđe i poklon podnosi poresku prijavu na obrascu PPI-3 i u situaciji kada obaveza nastaje na osnovu akta koji nije sastavio, overio ili potvrdio, odnosno doneo javni beležnik. Uz poresku prijavu naslednik/poklonoprimac u obavezi je da dostavi pravosnažno rešenje o nasleđivanju,odnosno overen ugovor o poklonu.Poresku prijavu na obrascu PPI-3 može podneti naslednik ili poklonoprimac, odnosno poklonodavac kao solidarni jemac lično kao i preko poreskog punomoćnika, zakonskog zastupnika i zastupnika po službenoj dužnosti, ukoliko je ovlašćen od strane poklonoprimca, u roku od 30 dana od dana nastanka poreske obaveze.Poreska prijava na obrascu PPI-3 u pismenom obliku podnosi se poreskom organu - organizacionoj jedinici nadležnoj za teritoriju na kojoj obveznik - fizičko lice ima prebivalište, odnosno boravište (kada su predmet nasleđa/poklona samo pokretne stvari ili pokretne i nepokretne stvari zajedno).

Poreska osnovica kod nasleđa je tržišna vrednost nasleđene imovine koja je predmet oporezivanja a koju utvrđuje nadležna organizaciona jedinica Poreske uprave, odnosno vrednost nasleđenog upotrebljavanog motornog vozila umanjena za iznos dugova, troškova i drugih tereta koje je naslednik dužan da isplati ili na drugi način izmiri iz nasleđene imovine, nadan nastanka poreske obaveze.Poreska osnovica kod poklona je tržišna vrednost na poklon primljene imovine koja je predmet oporezivanja, odnosno vrednost na poklon primljenih upotrebljavanih motornihvozila na dan nastanka poreske obaveze, koju utvrđuje nadležna organizaciona jedinica Poreske uprave.

Poreska stopa iznosi 1,5% na porez na nasleđe i poklon plaćaju obveznici koji se u odnosu na ostavioca, odnosno poklonodavca, nalaze u drugom naslednom redu (ostaviočev bračni drug ukoliko ostavilac nije imao potomstvo i ostaviočevi roditelji i njihovo potomstvo). Porez po stopi od 2,5% plaćaju obveznici koji se u odnosu na ostavioca, odnosno poklonodavca, nalaze u trećem (ostaviočevi dedovi i babe i njihovo potomstvo) i daljem naslednom redu, odnosno koji nisu u srodstvu saostaviocem ili poklonodavcem.

Važno je naglasiti da porez na nasleđe i poklon ne plaćaju:

1. naslednici prvog naslednog reda, supružnik i roditelj ostavioca, odnosno poklonoprimac prvog naslednog reda i supružnik poklonodavca;

2. naslednici/poklonoprimci poljoprivrednici drugog naslednog reda koji nasleđuju ili primaju na poklon imovinu koja mu služi za obavljanje poljoprivredne delatnosti, ako su sa ostaviocem/poklonodavcem neprekidno živeli u domaćinstvu najmanje jednu godinu pre smrti ostavioca, odnosno pre prijema poklona;

3. naslednici/poklonoprimci drugog naslednog reda – najedan nasleđeni/na poklon primljeni stan ako je sa ostaviocem/poklonodavcem neprekidno živeo u zajedničkom domaćinstvu najmanje godinu dana pre smrti ostavioca

4. poklonoprimci – na imovinu koja mu je ustupljena u ostavinskom postupku, koju bi nasledio da se naslednik – poklonodavac odrekao nasleđa;

5. naslednci i poklonoprimci ambulantnih vozila, specijalnih putničkih vozila za obuku kandidata za vozače sa ugrađenim duplim nožnim komandama, kao i putničkih vozila registrovanih za taksi prevoz, odnosno putničkihvozila za „rent a car“ - ako je na dan nastanka poreske obaveze registrovan za obavljanje delatnosti škola zavozače, odnosno za taksi ili „rent a car“;

6. u slučaju podele imovine koja je zajednički stečena od strane supružnika za vreme trajanja braka, koja se vrši izmeđubivših supružnika čime se uređuju njihovi imovinski odnosi u vezi sa razvodom braka;

7. se na imovinu primljenu od Republike Srbije, autonomne pokrajine, odnosno jedinice lokalne samouprave

Rešenje o utvrđenoj poreskoj obavezi dostavlja se nasledniku, odnosno poklonoprimcu ili njegovom poreskom punomoćniku, zakonskom zastupniku, zastupniku po službenoj dužnosti, kao ipoklonodavcu kao solidarnom jemcu, na adresu prebivališta/boravišta. Obaveza poreza na nasleđe i poklon plaća se u roku od 15 dana od dana dostavljanja rešenja.

Pridružite se SUživo Viber zajednici klikom na ovaj link