Ivana Sarića najčešće zamišljamo uz avion koji je sam konstruisao. Na jednoj fotografiji iz 1919. godine, međutim, nema ni krila ni motora. Pored njega stoje supruga Irena Šenk i njihove ćerke Piroška i Lenka — porodica koja je ostala u senci njegove poznate javne biografije.
Upravo ovu fotografiju Gradski muzej Subotica izabrao je za predmet meseca oktobra, povodom dva jubileja koja se obeležavaju 2026. godine: 150 godina od Sarićevog rođenja i 60 godina od njegove smrti.
Porodični portret nastao je 10. avgusta 1919. godine, devet godina nakon njegovog čuvenog leta u Subotici. Negativ je sačuvan na staklenoj ploči dimenzija 12 puta 9 centimetara i pripada Istorijskom odeljenju muzeja. Fotografija je objavljena i u knjizi Mirka Grlice „Ivan Sarić“ iz 2010. godine, ali je široj publici znatno manje poznata od prizora Sarića uz njegovu letelicu.
Ivan Sarić sa suprugom Irenom i ćerkama Piroškom i Lenkom, 10. avgusta 1919. Originalna fotografija: Gradski muzej Subotica.
O čoveku koji se bavio biciklizmom, automobilizmom i vazduhoplovstvom znamo mnogo više nego o njegovoj porodičnoj svakodnevici. Ipak, sačuvani dokumenti otkrivaju poneki zanimljiv detalj. U proleće 1904. godine Geza Čat je u pismu Dežeu Kostolanjiju pomenuo Sarićevo venčanje. Iste godine Sarić je od Gradske uprave tražio deo plate unapred, navodeći da namerava da se oženi. I budući pionir vazduhoplovstva, dakle, imao je sasvim ovozemaljske brige pred početak zajedničkog života.
Ljubav prema automobilima takođe je ostavila trag u porodičnom albumu. Kustos Akoš Kubičković je u prilogu RTV-a izdvojio fotografiju Irene za volanom i podatak da je tridesetih godina u Subotici bila upisana kao vlasnica automobila. Sačuvan je i snimak njihovih ćerki u automobilu, pa vozila očigledno nisu bila samo deo Sarićevog javnog i sportskog života.
Za ovu priču SUživo je uz pomoć veštačke inteligencije očistio, obojio i rekonstruisao porodični portret, približavajući ga izgledu savremene fotografije. Ta verzija nalazi se na naslovnoj slici, dok original objavljujemo u tekstu. Boje i dopunjeni delovi kadra predstavljaju ilustrativnu rekonstrukciju.
Sarićevo ime danas nose tehnička škola i aero-klub, a njegov spomenik podseća na čoveka koji je Suboticu upisao u istoriju vazduhoplovstva. Ovaj porodični portret čuva nešto tiše: trenutak u kojem uz pronalazača i sportistu vidimo i supruga i oca, okruženog ljudima sa kojima je delio život.
1 komentar
Uključite se u razgovorBaš volim da vidim stare fotografije ovako oživljene. Ljudi na njima odjednom deluju kao naši savremenici, iako nas deli više od sto godina.