Groblje kod Dudove šume krije vekove sećanja: Koliko je staro i po čemu je dobilo ime?

U subotu, 7. novembra, obeležavaju se Mitrovske zadušnice, kada će mnogi Subotičani obići grobove svojih najmilijih, zapaliti sveće i zastati u sećanju na one kojih više nema. Jedno od mesta na kojima se čuvaju te porodične uspomene jeste i pravoslavno groblje kod Dudove šume — prostor čija nas istorija vraća više od dva veka unazad.

Dok smo u priči o Kerskom groblju tragali za poreklom njegovog imena, sada nas put vodi na drugi kraj grada, do groblja koje ime deli sa jednom od najpoznatijih zelenih površina u Subotici.

Tragovi iz 18. veka

Pravoslavno groblje u Subotici pominje se u zapisu iz 1777. godine, ali nije sasvim pouzdano utvrđeno da li se taj najraniji pomen odnosi upravo na prostor današnjeg groblja kod Dudove šume.

Stari plan grada iz 1837. godine označava pravoslavno groblje na prostoru na kojem se nalazi njegov današnji najstariji deo. Tokom 19. veka groblje se postepeno širilo prema severu, između Grabovačke ulice i Dudove šume.

Na tom mestu generacije Subotičana sahranjivale su svoje bližnje. Imena i godine uklesani na starim spomenicima danas čuvaju deo porodične, ali i gradske prošlosti.

Zašto Dudova šuma?

Ime groblja povezano je sa obližnjom Dudovom šumom. A ona je naziv dobila po dudovima koji su nekada bili zasađeni na tom prostoru.

Dudovo lišće služilo je za ishranu svilene bube, pa su zasadi bili povezani sa proizvodnjom svile. Nije poznato kada je šuma tačno zasađena, ali je u Istorijskom arhivu sačuvan plan varoške šume — Dudarnice iz 1805. godine.

Nije, međutim, pouzdano utvrđeno šta je na tom prostoru nastalo ranije — groblje ili zasadi dudova.

Više o samoj šumi, njenim starim fotografijama i promenama kroz koje je prolazila pisali smo u tekstu „Dudova šuma krije priču dugu dva veka“.

Mesto porodičnih sećanja

Na groblju se nalazi i kapela, zadužbina Jovana Ostojića i njegove supruge Terezije, iz koje se i danas obavljaju sahrane.

Pored starih spomenika i porodičnih grobnica, uz pravoslavno groblje formirano je i srpsko vojničko groblje, na kojem počivaju vojnici i drugi ljudi čije su sudbine povezane sa vremenom Prvog svetskog rata i godinama koje su usledile.

U subotu će ovde, kao i na drugim grobljima, mnogi doći zbog svojih porodičnih priča. Neke od njih poznaju i mlađe generacije, dok su druge ostale sačuvane tek u imenima i datumima na spomenicima.

Prema najavi JKP „Pogrebno“, kapije gradskih grobalja za Zadušnice biće otvorene od 6 do 21 čas.